Showing posts with label संस्कृत / saṃskṛta. Show all posts
Showing posts with label संस्कृत / saṃskṛta. Show all posts

Friday, 22 November 2024

SanskRtA / संस्कृता

संस्कृताप्राकृतालौकिकाः

--

स्वयंभू ब्रह्मा बभूव प्रभोः हरेः विष्णोः।

सृष्टा सैव योऽसृजत सृष्टिं चैव सरस्वतीम्।।१।।

सरस्वती सा विद्या, प्रकृतिः सैव या माया।

तया या सृष्टा वाणी सा बभूव या गिरा।।२।।

अपरोऽपि बभूव यो ब्रह्मणा सैव अन्गिरा

अङ्गिरा वा अङ्गिरसो रसवद्व्याप्त ब्रह्मणि।।३।।

तेन हि कल्पिता भाषा या वदन्ति पशवः सर्वे

सा वाग्च वाणी सा वैखरी अवगम्यते / निगद्यते।।४।।

संस्कृता हि सा वाणी या परिष्कृताऽपि तेनैव

संस्कृता ततो परावाणी प्राकृता इतरा बभूव।।५।।

संस्कृता प्राकृता चैव भाषे द्वे ये प्रकल्पिते।

अनयोर्द्वयोर्हि एकत्वं यतो द्वे परिकीर्तिते।।६।।

ब्राह्मी लिपिः सर्वत्र लक्षणरूपा सरस्वती

गिरा तु या ग्रीका बभूव अङ्गिरा या संस्कृता।।७।।

ऋग्वेदे प्रथममण्डले च शताधिके-षष्ठितृतीये

वर्णितं यत्रस्फुटं यदर्वणाः कुतः क्व बभूवुः।।८।।

भारद्वाजविनायकस्वामिना अद्य विरचितमिति

संस्कृताप्राकृतालौकिका भाषाष्टकं सम्पूर्णम्।।

श्री भगवते प्रीयताम्।।

फलश्रुति:

एताः त्रिभाषाः हि सर्वत्र लोकेऽस्मिन् प्रवर्तिता

अन्याः हि बहुलाः तदा जायन्ते प्रविलीयन्ते।।

***







Tuesday, 12 January 2016

संस्कृत / saṃskṛta : कावेरी / kāverī

संस्कृत / saṃskṛta 
--
दर्शनाद् मोचयति रेवा स्पर्शाद् जाह्नवी तथा ।

स्मरणात् अपि गोदावरी कावेरी श्रवणादपि ॥
--
अर्थ :
नर्मदा दर्शनमात्र से मनुष्य को मोक्ष प्रदान करती है, गङ्गा स्पर्श (स्नान) से, गोदावरी स्मरण मात्र से, जबकि कावेरी श्रवणमात्र से ।
--
darśanād mocayati revā sparśād jāhnavī tathā  
smaraṇāt api godāvarī kāverī śravaṇādapi ||
--
Meaning :
The river narmadā liberates one by merely having been seen, gaṅgā by having touched / bathed in,  godāvarī by mere remembrance, while kāverī liberates even by hearing about Her. 
-- 

Thursday, 19 November 2015

धम्मचक्कप्पवत्तने / dhammacakkappavattane

स्वरचित पालि / संस्कृत श्लोक 
--
पालि
धम्मचक्कप्पवत्तने अमिताभ निदस्सयति ।
मिग्गा तु सूयन्ति दत्तचित्तेन वचनं भगवतो तस्स ॥
--
संस्कृत
--
धर्मचक्रप्रवर्तने अमिताभ निदर्शयति ।
मृगाः तु श्रूयन्ति दत्तचित्तेन वचनं भगवतो तस्य ॥
--
pāli
dhammacakkappavattane amitābha nidassayati |
miggā tu sūyanti dattacittena vacanaṃ bhagavato tassa ||
--
saṃskṛta
--
dharmacakrapravartane amitābha nidarśayati |
mṛgāḥ tu śrūyanti dattacittena vacanaṃ bhagavato tasya ||
--
धर्मचक्र प्रवर्तन के समय भगवान् बुद्ध (अमिताभ) धर्म-तत्त्व का निदर्शन कर रहे थे, जबकि मृग (सरल-निष्पाप चित्त्त) दत्तचित्त होकर उनके वचन श्रवण कर रहे थे ।
--
English :
--
At Sarnath / MrigadAva, Lord Buddha was preaching the essence of 'darma' while the deer (innocent in heart and mind) were listening to the same.
--